آقاي خاتمي سخن گفتن كافيست عمل كنيد

به گزارش خبرنگار "سرويس فضاي مجازي" خبرگزاري فارس، محمدرضا يزدان پناه، روزنامه نگار دوم خردادي و نويسنده وبلاگ "بوي خاك" در يكي از پست‌هاي اخبر وبلاگ خود موضوعي را با عنوان "آقاي خاتمي! سخن گفتن كافيست، عمل كنيد" مطرح كرده است برپايه اين گزارش در اين وبلاگ مي‌خوانيم بي‌گمان وقتي از فردي به نام سيدمحمد خاتمي سخن مي‌گوييم، يكي از نخستين نكاتي كه به اذهان متبادر مي‌شود، سخنراني‌ها و بيانات فراوني است كه رئيس جمهور پيشين كشورمان از هنگام تبليغات انتخاباتي خود پيش از دوم خرداد 76 تا همين روزها درباره مفاهيمي مانند اصلاحات، دموكراسي، مردم‌سالاري ديني، گفت‌وگوي تمدن‌ها، تاريخ، فلسفه، حقوق بشر، كرامت انسان، دين و .... انجام داده است.

ديدگاه فكري و نظري خاتمي درباره اين مفاهيم و جايگاه آنها در انديشه سياسي او به گونه‌اي بوده كه به عنوان مثال رئيس جمهور پيشين حتي اگر در اعتراض به ردصلاحيت‌ نامزدهاي نمايندگي مجلس هم سخنراني كرده، به جاي آنكه مخالفت خود را با ادبياتي سياسي ابراز دارد، صرفاً به بيان مواردي مانند حق انتخاب آزادانه انسان از منظر دين و آراي بنيانگذار انقلاب اسلامي بسنده كرده است. تصور نمي‌كنم از ميان فعالان سياسي ـ اجتماعي امروز ايران و حتي جهان كه پيگير مسائل داخلي كشورمان هستند، كسي وجود داشته باشد كه از نگاه خاتمي به اين مسائل اطلاعي نداشته باشد و نداند وقتي رئيس جمهور پيشين از مفهومي به نام اصلاحات سخن مي‌گويد، دقيقاً به چه چيزي اشاره مي‌كند؛ و صدالبته تعريفي كه خاتمي از اصلاحات، دموكراسي، حقوق بشر و.... ارائه مي‌دهد، عليرغم نقدهايي كه به آنها وارد است (و كم هم نيست)، تعريفي اصولي و قابل نقد و بررسي است كه لااقل در مقياس دين اسلام، نزديك‌ترين تعريف به مفاهيم مشابه در فلسفه و سياست مدرن غرب است.

دقيقاً به همين دلايل هم هست كه وقتي قرار مي‌شود سيدمحمد خاتمي 12 سال پس از دوم خرداد 76، به تبيين مباني نظري اصلاحات بپردازد، مخاطب را حيرت‌زده مي‌كند! به راستي اگر قرار است خاتمي امروز به تبيين نظري مفهوم اصلاحات بپردازد پس آنچه تاكنون انجام مي‌داده چه بوده است؟

آيا خود او مي‌تواند ادعا كند كه در ميان آن همه سخنراني و همايش و كنفرانسي كه در سال‌هاي اخير در آنها شركت كرده و سخن گفته، اصلاحات مدنظرش را تعريف نكرده است؟ از سوي ديگر، بايد به اين نكته كليدي نيز اشاره كرد كه خاتمي با تمام احترامي كه دارد، تنها بخشي از جريان اصلاح‌طلبي در ايران است و اگر قرار باشد تعريفي از اصلاحات ارائه شود (كه بي‌گمان مهمترين ضرورت اصلاح‌طلبان است) اين مهم بايد در مكانيسمي جمعي انجام شود نه تنها توسط خاتمي.

واقعيت اين است كه جامعه اصلاح‌طلبي ايران اعم از نخبگان و كنشگران آن، به خوبي از معنا و مفهوم اصلاحات مدنظر خاتمي آگاهند؛ حقوق بشر، كرامت انسان، دموكراسي، آزادي و ديگر ارزش‌هاي مشابه آنها در ايران امروز بيشتر به شوخي شباهت دارند، نوبت عمل كردن است.